Nhật Bản - 'Ông hoàng' châu Á và bài toán mang tên Los Angeles 2028

Số đông không bao giờ sai, nhưng cũng không bao giờ viết nên lịch sử. Và khi cả châu Á đang cúi đầu trước sức mạnh của Nhật Bản tại giải vô địch bóng chuyền nam châu Á khởi tranh tại Fukuoka, tôi lại muốn nhìn vào khoảng trống giữa những hào quang ấy. Bởi lẽ, kẻ nổi loạn không sợ sai, chỉ sợ phải giống tất cả. Bối cảnh của giải đấu năm nay không chỉ đơn thuần là một kỳ Asian Championship. Đây là cuộc đua chính thức đầu tiên giành suất dự Olympic Los Angeles 2028 của bóng chuyền nam châu Á. Nhật Bản, với vị thế là nhà đương kim vô địch, đội bóng có thứ hạng cao nhất châu Á (hạng 6 thế giới theo FIVB), và là đội tuyển duy nhất của châu lục từng đăng quang Olympic (Munich 2026), bước vào giải với vai trò ứng viên số một. Họ nằm ở bảng A cùng Bahrain, Oman và Australia. Toàn bộ các trận đấu sẽ được phát sóng trực tiếp trên nền tảng VBTV. Bộ sưu tập thành tích của họ là một minh chứng không thể chối cãi: 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần giành huy chương đồng. Họ đã có huy chương ở cả ba kỳ giải châu Á gần nhất. Mới đây, tại Volleyball Nations League 2026, họ cán đích ở vị trí thứ tư - một kết quả đủ để cho thấy phong độ ổn định ở đấu trường quốc tế. Nhìn vào bảng số liệu, không ai có thể phủ nhận vị thế của họ. Nhưng chính sự vượt trội ấy lại đặt ra một câu hỏi lớn hơn: Liệu sự thống trị của Nhật Bản có đang vô tình làm giảm đi tính cạnh tranh của cả một giải đấu mang tầm vóc châu lục? Tôi nhìn thấy Croatia ở World Cup 2026 trước khi cả thế giới chịu mở mắt, và tôi cũng nhìn thấy điều gì đó tương tự ở những đội bóng như Australia hay Bahrain tại giải lần này. Họ không được đánh giá cao, nhưng họ đang có cơ hội viết nên câu chuyện của chính mình. Áp lực dành cho Nhật Bản là rất lớn. Họ vừa phải bảo vệ ngôi vương, vừa phải thể hiện sức mạnh trước khán giả nhà, vừa phải chứng minh rằng họ xứng đáng với suất vé thẳng tới Los Angeles. Trong khi đó, các đội bóng còn lại chẳng có gì để mất. Họ sẽ chơi với tinh thần của những kẻ đi săn, và điều đó tạo nên một thế trận tâm lý hoàn toàn khác biệt. Điểm mù chiến thuật lớn nhất mà giới truyền thông đang bỏ qua nằm ở sự kỳ vọng. Người hâm mộ Nhật Bản, sau thành công của đội nữ và sự đầu tư mạnh mẽ của Liên đoàn bóng chuyền nước này, đang đặt ra một tiêu chuẩn cực kỳ cao. Nếu đội tuyển nam không vô địch một cách thuyết phục, đó sẽ được coi là một thất bại. Điều này vô tình tạo ra một áp lực tâm lý nặng nề lên các tay đập trẻ tuổi của họ. Họ không chỉ thi đấu với đối thủ trên sân, mà còn phải chiến đấu với kỳ vọng của cả một quốc gia. Trong bóng chuyền, nơi mà sự tập trung và tinh thần đồng đội là yếu tố sống còn, đây có thể là khe hở để một đội bóng yếu hơn nhưng quyết tâm hơn khai thác. Tôi có thể sai. Nhật Bản có thể sẽ quét sạch mọi đối thủ và lên ngôi vô địch một cách đầy thuyết phục, khẳng định vị thế số một của mình. Nhưng nhìn từ góc độ phát triển lâu dài của bóng chuyền châu Á, sự thống trị tuyệt đối của một quốc gia không bao giờ là một tín hiệu tốt. Nó khiến cho các trận đấu trở nên dễ đoán, làm giảm sức hút truyền thông và cản trở sự phát triển của các nền bóng chuyền khác. Liệu chúng ta có đang chứng kiến một kỷ nguyên mới của bóng chuyền Nhật Bản, hay là sự khởi đầu cho một chu kỳ nhàm chán của bóng chuyền châu lục? Câu trả lời sẽ nằm ở cách mà các đội bóng như Australia, Bahrain hay thậm chí là Oman tiếp cận giải đấu này. Tuổi 52 dạy tôi rằng hot take không phải là liều, mà là dám nhìn xa hơn một hiệp đấu. Và tôi đang nhìn về Los Angeles, nơi mà tấm vé đến từ Fukuoka lần này sẽ là bệ phóng cho một hành trình dài phía trước.